Eskapada związana z leczeniem poza granicami kraju wymaga uwzględnienia okoliczności, które nie występują podczas zwyczajnego przejazdu samochodem. Pacjent może mieć trudności z poruszaniem się, potrzebować pomocy przy wsiadaniu lub wymagać regularnego przyjmowania leków o określonych porach. W takich sytuacjach międzynarodowy transport medyczny wiąże się z koniecznością dopasowania sposobu przewozu do stanu zdrowia a także przewidywanego czasu podróży.
Powodem organizacji przejazdu bywa zakończenie leczenia w zagranicznym szpitalu, kontynuacja terapii w kraju zamieszkania lub przeniesienie pacjenta do placówki położonej w innym państwie. Każda z owych sytuacji może przebiegać całkiem inaczej. Osoba po planowanym zabiegu może wymagać głównie ograniczenia wysiłku i pomocy w przemieszczaniu się, jednak pacjent z poważniejszymi problemami zdrowotnymi może potrzebować stałej obserwacji lub określonego wyposażenia. Nie wystarczy więc ustalić miejsca odbioru i docelowego adresu. Konieczne jest określenie warunków, w jakich dana osoba może odbyć wyprawa, oraz ustalenie, czy jej stan umożliwia na przejazd w wybranym terminie.
Przygotowanie do przewozu często zaczyna się od rozmowy z pacjentem, jego bliskimi a także personelem medycznym. Ważne jest ustalenie, jak osoba chora funkcjonuje na co dzień, czy potrafi własną pracą zmodyfikować pozycję, czy korzysta z wózka inwalidzkiego a także czy potrzebuje pomocy w trakcie głównych czynności. Ważne są również informacje o niedawnych operacjach, urazach, chorobach przewlekłych i zaleceniach dotyczących dalszego postępowania. Dokumentacja powinna odzwierciedlać aktualny stan zdrowia, ponieważ dane sprzed kilku dni mogą nie uwzględniać modyfikacji, które nastąpiły w trakcie hospitalizacji lub rekonwalescencji. Wyjątkową uwagę powinno się zwrócić na pacjentów, u których występują trudności z oddychaniem, zaburzenia świadomości, silny ból albo ograniczenia wymagające specjalnego ułożenia ciała. W takich sytuacjach decyzja o sposobie transportu powinna uwzględniać zalecenia lekarza i zakres opieki potrzebnej w drodze. W praktyce znaczenie mają także rzeczy, które łatwo pominąć podczas planowania, np dostęp do leków, konieczność przewożenia dokumentacji w łatwo dostępnym miejscu czy możliwość przekazania informacji o jakiś czas temu podanych preparatach. Brak ustaleń w tych sprawach może utrudnić opiekę podczas przejazdu i przekazanie pacjenta po dotarciu na miejsce.
Długa trasa między państwami stawia przed organizatorami dodatkowe wymagania powiązane z czasami, przebiegiem drogi i warunkami podróży. Wręcz jeżeli już odległość można dokładnie obliczyć, rzeczywisty czas przejazdu zależy od ruchu drogowego, pogody, robót na trasie a także sytuacji na przejściach granicznych, jeśli występują na danym odcinku. Plan musi uwzględniać stan pacjenta, a nie wyłącznie najszybszy wariant przejazdu. Dla osoby, która nie może długo pozostawać w jednej pozycji, istotne będzie zobowiązanie, czy i kiedy można wytworzyć postój a także jakie czynności powinno się wówczas przeprowadzić. W przypadku pacjentów korzystających z tlenu albo innego sprzętu trzeba przedtem określić sposób jego używania podczas podróży i przystępność potrzebnych materiałów. Znaczenie mają również formalności. Zależnie od trasy i sytuacji mogą być potrzebne dokumenty tożsamości, wypis ze szpitala, wyniki badań, lista leków a także informacje o placówce, która przejmie dalszą opiekę. Warto sprawdzić także zasady dotyczące przekraczania granic i wymagania powiązane z przewozem konkretnego wyposażenia. Jeżeli już pacjent ma zostać przyjęty do szpitala po przyjeździe, termin a także sposób przekazania dokumentacji powinny być uprzednio uzgodnione. Nieplanowane oczekiwanie przed przyjęciem może posiadać inne znaczenie dla osoby w dobrym stanie ogólnym niż dla kogoś, kto wymaga regularnych czynności medycznych.
Na organizację przejazdu wpływa też sposób przekazania pacjenta między osobami sprawującymi nad nim opiekę. Po dotarciu do celu istotne jest przekazanie informacji o przebiegu podróży, zmianach samopoczucia, podanych lekach oraz ewentualnych problemach, które ukazały się po drodze. Samo dostarczenie dokumentacji nie za każdym razem wystarcza, w szczególności gdy pacjent nie może samodzielnie opisać swoich dolegliwości. Przydatne jest wcześniejsze zobowiązanie, kto odbierze go na miejscu i jakie czynności będą potrzebne bezpośrednio po przyjeździe. Tyczy się to także sytuacji, w których eskapada kończy się w domu, a nie w placówce medycznej. Wtedy trzeba uwzględnić dostęp do budynku, obecność opiekuna oraz sposobność przeniesienia pacjenta do mieszkania. Schody, wąskie przejścia czy brak windy mogą wymagać dodatkowego planowania, niezależnie od tego, jak przebiegał sam przejazd. W przypadku transportu na dużą odległość znaczenie ma także kontakt z osobą odpowiedzialną za organizację, zwłaszcza gdy wystąpią opóźnienia albo konieczna będzie zmiana ustalonego planu. Międzynarodowy transport medyczny obejmuje więc nie tylko i wyłącznie pokonanie trasy, ale też przygotowanie pacjenta, dostosowanie warunków przewozu, koordynację formalności oraz przekazanie informacji potrzebnych do dalszej opieki. Zakres tych działań zależy od konkretnego przypadku, a wszelkie decyzje dotyczące możliwości podróży powinny uwzględniać aktualną ocenę stanu zdrowia.
Dodatkowe informacje: transport ortopedyczny.
